tijdreizendoor.nl

Franeker door de tijd

Hoe Franeker (gemeente Waadhoeke) groeide: wanneer de panden van nu gebouwd zijn, en wat er lag voordat er huizen stonden.

Reis door de tijd in Franeker

Panden met een bouwjaar
9.758
Oudste pand
1450
Van voor 1945
17%
Het meest gebouwd
jaren 70
De helft stond er
eind jaren 70
Rijksmonumenten
177
Gemeente
Waadhoeke

Zo groeide Franeker

Het oudste pand dat er nog staat is uit 1450: Hortusstraat 22. Het meest werd er gebouwd in de jaren 70: 2.194 panden, 22% van wat er nu staat. Het snelst groeide Franeker in de jaren 1900: er kwamen 505 panden bij, meer dan de 195 van daarvoor die er nog staan. Aan het eind van de jaren 70 stond de helft van de panden van nu er al. 17% is van voor 1945. Sinds 2010 kwamen er 1.708 bij (18%).

Per tien jaar

GebouwdPandenDeelHoeveel
Voor 1800631%
1800–1809200%
1810–181930%
1820–18290–
1830–183910%
1840–184910%
1850–1859220%
1860–186960%
1870–1879120%
1880–1889220%
1890–1899450%
1900–19095055%
1910–19193053%
1920–19292002%
1930–19394104%
1940–1949501%
1950–19595295%
1960–19691.17812%
1970–19792.19422%
1980–19897468%
1990–19995766%
2000–20091.16212%
2010–20198208%
2020 tot nu8889%

Alleen panden die er nu nog staan tellen mee: wat gesloopt is, zit er niet in. Bij oude panden is het bouwjaar soms een schatting van de gemeente.

Het land van vroeger

Eerst lag hier zand, daarna veen, wad, een kwelderwal, bedijkt land, een stad en een rivier of kreek.

JaarWat er op de plek van de kern lag
9000–5500 v.Chr.Zand
3850 v.Chr.Veen
2750–500 v.Chr.Wad
250 v.Chr. – 800 n.Chr.Kwelderwal
1250Bedijkt land
1500Stad
1850Rivier of kreek

Veen: natte grond van planten die niet vergingen. Wad: valt bij eb droog. Kwelderwal: een hogere rand langs een geul, waar mensen gingen wonen. De kaarten tonen wat er lag, niet hoe hoog het lag. In de reis zie je het land van toen onder de panden van nu.

Franeker heeft 177 rijksmonumenten, waaronder een molen. Elk pand met zijn bouwjaar, de straten en de monumenten staan op rijdendoor.nl.

In de buurt