's-Gravenzande door de tijd
Hoe 's-Gravenzande (gemeente Westland) groeide: wanneer de panden van nu gebouwd zijn, en wat er lag voordat er huizen stonden.
Reis door de tijd in 's-Gravenzande
- Panden met een bouwjaar
- 17.379
- Oudste pand
- 1600
- Van voor 1945
- 7%
- Het meest gebouwd
- jaren 70
- De helft stond er
- eind jaren 80
- Rijksmonumenten
- 11
- Gemeente
- Westland
Zo groeide 's-Gravenzande
Het oudste pand dat er nog staat is uit 1600: Alsemgeestlaan 2. Het meest werd er gebouwd in de jaren 70: 2.850 panden, 16% van wat er nu staat. Het snelst groeide 's-Gravenzande in de jaren 30: er kwamen 559 panden bij, meer dan de 519 van daarvoor die er nog staan. Aan het eind van de jaren 80 stond de helft van de panden van nu er al. 7% is van voor 1945. Sinds 2010 kwamen er 4.789 bij (28%).
Per tien jaar
| Gebouwd | Panden | Deel | Hoeveel |
|---|---|---|---|
| Voor 1800 | 9 | 0% | |
| 1820–1829 | 1 | 0% | |
| 1830–1839 | 0 | – | |
| 1840–1849 | 0 | – | |
| 1850–1859 | 2 | 0% | |
| 1860–1869 | 0 | – | |
| 1870–1879 | 9 | 0% | |
| 1880–1889 | 4 | 0% | |
| 1890–1899 | 15 | 0% | |
| 1900–1909 | 175 | 1% | |
| 1910–1919 | 70 | 0% | |
| 1920–1929 | 234 | 1% | |
| 1930–1939 | 559 | 3% | |
| 1940–1949 | 212 | 1% | |
| 1950–1959 | 792 | 5% | |
| 1960–1969 | 1.925 | 11% | |
| 1970–1979 | 2.850 | 16% | |
| 1980–1989 | 2.042 | 12% | |
| 1990–1999 | 1.569 | 9% | |
| 2000–2009 | 2.122 | 12% | |
| 2010–2019 | 2.092 | 12% | |
| 2020 tot nu | 2.697 | 16% |
Alleen panden die er nu nog staan tellen mee: wat gesloopt is, zit er niet in. Bij oude panden is het bouwjaar soms een schatting van de gemeente.
Het land van vroeger
Eerst lag hier een beekdal of riviervlakte, daarna zee, kwelder, wad, zee, wad, zee, een strandwal, duinen en een stad.
| Jaar | Wat er op de plek van de kern lag |
|---|---|
| 9000 v.Chr. | Beekdal of riviervlakte |
| 5500 v.Chr. | Zee |
| 3850–2750 v.Chr. | Kwelder |
| 1500 v.Chr. | Wad |
| 500 v.Chr. | Zee |
| 250 v.Chr. | Wad |
| 100 | Zee |
| 800 | Strandwal |
| 1250–1500 | Duinen |
| 1850 | Stad |
Kwelder: begroeid land dat bij hoog water onderloopt. Wad: valt bij eb droog. Strandwal: een oude duinrug achter de kust. De kaarten tonen wat er lag, niet hoe hoog het lag. In de reis zie je het land van toen onder de panden van nu.
's-Gravenzande heeft 11 rijksmonumenten, waaronder een molen. Elk pand met zijn bouwjaar, de straten en de monumenten staan op rijdendoor.nl.
In de buurt
Monster 2 km Ter Heijde 3 km Naaldwijk 3 km Hoek van Holland 3 km Poeldijk 5 km Honselersdijk 5 km Maasdijk 6 km Kwintsheul 7 km